هدف قرار دادن یک پروتئین در سلول T می تواند از دیابت نوع 1 جلوگیری کند

9 دسامبر 2020- محققان دانشکده پزشکی دانشگاه یوتا، هدف درمانی جدیدی را برای درمان بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 شناسایی کردند. این مطالعه که در 9 دسامبر در Journal of Experimental Medicine (JEM) منتشر گردید، نشان می دهد که مهار پروتئینی به نام OCA-B، با محدود کردن فعالیت سلولهای ایمنی - که سلولهای انسولین ساز در لوزالمعده (سلولهای β) را در یک واکنش خودایمنی از بین می برند-، موشها را از دیابت نوع 1 محافظت می کند.

دیابت نوع 1 یک بیماری خود ایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلولهای بتا در پانکراس حمله کرده و تولید انسولین را متوقف می کنند. این بیماران برای حفظ سطح مناسب قند خون خود به انسولین درمانی مادام العمر نیاز دارند. در حال حاضر، هیچ درمانی وجود ندارد که بتواند سیستم ایمنی را از هدف قرار دادن سلولهای بتا در عین حفظ توانایی سیستم ایمنی در مبارزه با عفونتها، باز دارد.

گروهی از گلبولهای سفید خون به نام سلول های Tمی توانند مولکول های خاصی را که در اثر حمله باکتری ها و ویروس ها تولید می شوند، شناسایی کنند. وقتی سلول های Tبا این مولکول ها که به عنوان "آنتی ژن" شناخته می شوند، روبرو می شوند، صدها ژن را روشن می کنند که به آنها اجازه می دهد با عفونت مبارزه کنند. پروتئینی به نام OCA-B، به بسیاری از این ژن ها متصل می شود و به بدن اطمینان می دهد که اگر سلول T، یک بار دیگر با همان آنتی ژن ها روبرو شود، می تواند به راحتی دوباره فعال گردد.

در بسیاری از بیماریهای خود ایمنی، سلولهای T، آنتی ژنهای تولید شده توسط سلولهای سالم و طبیعی را اشتباها به عنوان یک آنتی ژن بیگانه تشخیص داده و به آنها واکنش نشان می دهند. پرفسور Dean Tantin، استاد گروه آسیب شناسی دانشکده پزشکی دانشگاه یوتا و عضو موسسه سرطان هانتسمن، توضیح داد: قرار گرفتن مکرر در معرض آنتی ژن، خاصیت مشترک واکنش های خود ایمنی است. بنابراین ما فرض کردیم که هدف قرار دادن OCA-B، باعث مهار واکنش خود ایمنی، یا همان پاسخ های دیابتوژنیک سلولهای Tمی شود.

در این مطالعه ی جدید، پرفسور تانتین و همکارانش دریافتند که موش های مستعد ابتلا به دیابت نوع 1 در صورت نداشتن OCA-B، در برابر این بیماری محافظت می شوند. در موشهای فاقد OCA-B، سلولهای Tسیتوتوکسیک خود واکنش دهنده ی بالقوه - که می توانند به طور مستقیم سلولهای بتا در پانکراس را هدف قرار دهند و از بین ببرند - غیر فعال باقی مانده و در لوزالمعده تجمع نمی یابد. سلول های Tکمکی خود واکنش دهنده ی بالقوه فعال نیز - که می توانند سلول های ایمنی دیگر را برای القا پاسخ التهابی آسیب رسان به کار بگیرند- در لوزالمعده جمع شده اما در وضعیت غیرپاسخ دهنده باقی می مانند.

پروتئین OCA-B، فعالیت ژن های سلول Tرا تنظیم می کند، این پروتئین با استفاده از آنزیمی به نام Jmjd1a و اصلاح شیمیایی DNA کروموزومی اطراف این تنظیم را انجام می دهد. پرفسور تانتین و همکارانش پپتید کوچکی را طراحی کردند که می تواند از ارتباط OCA-B با Jmjd1a جلوگیری کرده و از فعال سازی مجدد سلولهای T، در آزمایشگاه ممانعت کند. تزریق این پپتید به موشهای پیش دیابتی باعث کاهش فعالیت سلولهای Tخود واکنش دهنده، کاهش التهاب لوزالمعده و بازگرداندن سطح قند خون به حالت طبیعی گردید.

پرفسور تانتین، گفت: در حالی که بعید است از این پپتید در شرایط بالینی استفاده گردد، اما این مولکول توانست اثبات کند که OCA-B، می تواند به عنوان یک هدف درمانی برای دیابت نوع 1 در نظر گرفته شود، همچنین می توان از این مولکول به عنوان ابزاری برای توسعه و تولید داروهای جدید استفاده کرد.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2020-12-cell-protein-diabetes.html